Już od lat pięćdziesiątych wzrastało zainteresowanie możliwością, aby przeciętny człowiek mógł z korzyścią dla siebie interpretować swoje sny w domu bez uciekania się do usług zawodowego psychoterapeuty. Ten trend został zapoczątkowany przez Junga, kiedy pokazał, że sny mogą mieć znaczenie i nie trzeba próbować ich interpretować jako maskujących nieprzyjemne, stłumione pragnienia i w ten sposób być zmuszonym korzystać z neutralnego interpretatora, aby ten się przebił przez opór śniącego w dotarciu do prawdy. Z drugiej strony system interpretacji snów Junga jest złożony i w pewien sposób mistyczny włączając znajomość starożytnej mitologii i pewnego rodzaju intuicji, która jest poza zasięgiem przeciętnych ludzi.
Jednak od II Wojny Światowej dwóch psychologów w Ameryce - Calvin Hall, doświadczalny badacz snów, i Frederic Perls, nieco ekscentryczny psychoterapeuta - przenieśli cały przedmiot z gabinetu lekarskiego na rynek i uczynili interpretacje snów możliwą dla nas wszystkich w naszej codzienności. Chociaż podeszli do sprawy z dwóch całkowicie różnych punktów widzenia i rozwinęli bardzo różne teorie na temat zastosowania snów, ich metody można widzieć jako uzupełniające się.
"Analiza zawartości" snów Halla
W latach czterdziestych Calvin Hall, który podchodził do zagadnienia interpretacji snów z naukowego punktu widzenia, bardzo się rozczarował teoriami snów psychoanalityków, ponieważ bazowały one głównie na atypowych przykładach snów zaprezentowanych przez pacjentów będących w trakcie leczenia. Więc zaczął zbierać sny od "normalnych" ludzi, którzy przypominali je sobie spontanicznie w zwykłych warunkach w domu. Badani zostali poproszeni o rejestrowanie wszelkich zapamiętanych snów na specjalnym druku, który zawierał konkretne pytania o scenerie snów, postacie, wątki i emocje. Potem te opisy snów zostały połączone z obiektywnie określonymi informacjami o śniącym: jego wieku, płci, zajęciu, itd., aby po raz pierwszy uzyskać raport na pełną skalę, o czym śnią różni ludzie.
W swojej pierwszej większej pracy, która głosiła ważny nowy trend w psychologii snów, teraz znana jako "analiza zawartości snów" (nie mylić z interpretacją snów), Hall zebrał i poddał analizie około 10 000 snów normalnych ludzi. Rezultaty jego analiz, razem z konkluzjami, które z nich wyciągnął, dotyczące natury snów i ich znaczenia, są podane w jego książce The meaning of dreams opublikowanej w 1953, w tym samym roku, który był wielkim przełomem w badaniu snów, kiedy został odkryty "obiektywny wskaźnik" śnienia, faza REM.
Hall zauważa, że scenerie snów były w większości bardzo prozaiczne, zwykle dom, samochód, ulica albo sklep. Ludzie rzadko śnili o miejscach pracy, takich jak biura czy fabryki, co zmusiło Halla do wywnioskowania, że w naszych snach mamy tendencję do awersji w stosunku do pracy, nauki i handlowych transakcji, a za to przyciąganie do zajęć rekreacyjnych. Jednocześnie agresywne czyny i negatywne emocje, takie jak niepokój, złość i smutek, przeważały liczebnie czyny przyjazne i pozytywne, szczęśliwe emocje. Śniącymi postaciami byli w większości ludzie, z którymi śniący byli blisko związani na jawie, natomiast publiczne postacie pojawiały się o wiele rzadziej. Hall wyciągnął z tego wniosek, który wydawał się potwierdzony przez fakt, że chociaż zbierał sny studentów codziennie w ciągu kilku ostatnich dni wojny z Japonią, nie znalazł ani jednego odniesienia do zrzucenia bomby atomowej.
"Sen jest osobistym dokumentem, listem do samego siebie" napisał Hall. "Nie jest historią z gazety, czy artykułem z czasopisma." To wyrażenie jest podobne do twierdzenia Alfreda Adlera, że sen jest "wiadomością do samego siebie" zawierającym klucze do osobistych problemów i nierozwiązanych konfliktów. Poprzez zebrane dane Hall był również zmuszony dojść do konkluzji, zgodnej z Jungiem, że śnienie jest po prostu naturalnym obrazowym językiem śniącego umysłu, podczas gdy myśli są przetłumaczone na obrazy bez intencji wprowadzania w błąd czy oszukiwania śniącego. On zgadzał się z Jungiem, ze w ostateczności sen w najjaśniejszy i najbardziej oszczędny sposób ujawnia stan możliwej teraźniejszości wewnętrznego życia śniącego i nie jest zasadniczo zatroskany jakąś długo tłumioną dziecięcą traumą, chociaż czasami może być ona odzwierciedlona we śnie. Sen daje faktycznie, powiedział Hall, bardzo jasny i precyzyjny opis tego, co właśnie śniący myśli, gdy śpi. Ogólnie śniący troszczy się o siebie, swoje związki z bliskimi, swoje konflikty i niepokoje. Możnaby powiedzieć o śniącym, że w czasie snu przez większość czasu odgrywa swoje zmartwienia - troszczy się o to, kim jest / jaki jest, jak go widzą inni i co odczuwa, że świat chce mu zrobić.
Na przykład sposób, w jaki śniący widzi siebie, jest wyrażoną w snach przez części, w jakich gra siebie. Czy jest ofiarą czy napastnikiem, silnym czy słabym, tchórzem czy bohaterem? Sposób, w jaki widzi innych, jest pokazany na podobną modlę; na przykład osoba, która widzi swojego ojca jako osobę upartą albo autokratyczną, może zmienić się w jego snach w oficera albo policjanta. Kiedy w snach pojawiają się obcy albo postacie publiczne, mówi Hall, prawie zawsze okazują się być personifikacjami naszych koncepcji o znanych nam ludziach. Te koncepcje się zmieniają, więc jednej nocy można śnić o matce jako czarownicy, a innej nocy jako o królowej.
Podobnie sceneria snu wydaje się odmalowywać uczucia śniącego o świecie przez zamienianie jego myśli na język obrazów. Jeśli on stale śni o ograniczonej przestrzeni, czuje, że świat go ogranicza; jeśli śni o wzburzonym morzu, powietrznych atakach, burzach itp., widzi świat jako zagrażający i niszczący (wielu ludzi śni teraz o nuklearnych bombach jako że idea nuklearnego zagrożenia stała się częścią naszego ogólnego mentalnego wyposażenia, ale skojarzenia prawie zawsze pokazują, że sen o bombie symbolizuje o wiele bardziej osobiste poczucie niepokoju w życiu śniącego niż niepokój o wojnę jako taką).
Hall mówi, ze śniąca osoba może zobaczyć swoje najintymniejsze osobiste myśli w formie obrazów i badamy sny po to, aby odkryć, o czym myślimy w czasie snu. Śniące myśli są często bardziej zadziwiające i odkrywające niż nasze myśli na jawie, które mamy tendencje cenzurować przez świadomy umysł, więc mają one więcej wspólnego z wizerunkiem, jaki mamy o sobie samych niż z naszym prawdziwym ja.
Podobnie do Junga Hall upiera się, że sen ma intencję maskowania czy deformowania sennych myśli i daje przekonywujące argumenty dla swego punktu widzenia. Zauważa, że wiele snów relacjonowanych przez badanych mogłoby bez pomocy zawodowego analityka być łatwo zidentyfikowane przez śniącego jako symboliczne przedstawienie wydarzeń seksualnych. Więc jaki cel miałoby maskowanie czegoś we śnie, jeśli ta osoba widzi je, kiedy się budzi.
Jeden z powodów, dla którego możemy tłumaczyć swoje sny jest taki, że symbole, jakie są użyte, są dokładnie tymi samymi używanymi przez nas w mowie potocznej.
Hall argumentuje, że upodobanie Freuda do wszechobecnego symbolizmu seksualnego mowy potocznej mówi przeciwko jego teorii maskowania.
W końcu Hall zauważa, że całkowita różnorodność symbolów seksualnych w teorii psychoanalitycznej czyni teorię maskowania raczej absurdalną. Przeszukując literaturę psychoanalityczna znalazł 102 różne symbole senne cytowane jako maska dla penisa, 95 dla pochwy, 55 dla stosunku seksualnego. Jeśli to wszystko jest po prostu maskami dla zakazanych symboli seksualnych myśli, mówi Hall, interpretacja snu jest zredukowana do nudnego odkrycia, że wszyscy mamy obsesję na tle seksu, co nawet jeśli jest prawdą, nie byłoby całkiem pomocne.
Bardziej rozsądna procedura to zaakceptowanie łącznika pomiędzy wskazanymi przedmiotami a penisem jako samo-oczywiste i zapytanie, dlaczego określona osoba (albo ta sama osoba przy innej okazji) wybiera całkiem inny rodzaj symbolu, powiedzmy fontannę. Na podstawie własnych badań Hall wnioskuje, że symbole seksualne w snach różnych ludzi bezpośrednio korelowały z uczuciami śniącego w tamtym czasie na temat seksu, niektórzy widzieli go agresywnym, inni jako dającym życie itd.
Hall zgadza się z Jungiem, że symboliczny język snów jest znacząco skondensowaną formą wyrazu, która - gdy się nauczymy ją rozumieć - może pokazać nam wiele aspektów naszego codziennego myślenia umykającego naszej uwadze w ciągu dnia, kiedy jesteśmy zajęci porządkowaniem życia i wyrażaniem się w abstrakcyjnych koncepcjach językowych. Hall cytuje rosyjskiego pisarza Turgieniewa, który zaobserwował: "Obraz może przedstawiać to, co książka mogłaby opisać dopiero na stu stronach."
Interpretacja snów wg Halla
Hall jest przekonany, że ktokolwiek, kto prześledzi kilka prostych reguł, może interpretować swoje własne sny. On mówi, że sny są obrazami tego, o czym myśli śpiąc. I "ktoś, kto popatrzy na obraz i powie, co on znaczy, powinien potrafić popatrzeć na swoje senne obrazy i powiedzieć, co one znaczą. Znaczenie snu nie będzie pochodziło z jakiejś teorii na temat snów. Ono będzie się znajdować właśnie w samym śnie."
Wg Halla istnieją 4 podstawowe zasady interpretacji snów, które muszą zawsze zrodzić się w umyśle:
1. Sen jest wytworem własnego umysłu śniącego i mówi mu, jak widzi siebie samego, innych, świat, swoje impulsy itd. Sen nigdy nie powinien być czytany jako przewodnik do obiektywnej rzeczywistości - to znaczy, nie daje nam prawdy o rzeczach, ale po prostu obraz, jak się one nam jawią.
2. Śniący jest odpowiedzialny za wszystko, co pojawia mu się we śnie. Jeśli śni o czymś strasznym albo głupim, najpierw musiał o tym pomyśleć.
3. Śniący zwykle ma więcej niż jedną koncepcję siebie samego, innych, świata i swoich impulsów i te wielorakie koncepcje będą się pojawiać w jego snach. Powiedzą mu, jak widzi coś w konkretnym punkcie czasu swojego życia.
4. Za Jungiem Hall radzi, aby czytać sny raczej w seriach niż pojedynczo. Mówi, że sen nigdy nie powinien być interpretowany bez konsultowania się z innymi snami serii po to, aby zobaczyć, jak myśli danej osoby są razem powiązane. Bardzo często znaczenie snu jest całkowicie oczywiste i takie bezpośrednie sny mogą często rzucać światło na bardziej złożone symboliczne produkcje śniącego umysłu. Skojarzenia śniącego powinny być zawsze użyte, aby potwierdzić wnioski.
To wg Halla. Jednak nie do wszystkich kategorii snów da się zastosować jego zasady interpretacji. Sny mogą być jednak czasem czytane jako przewodnik do obiektywnej rzeczywistości - kiedy jesteśmy zbyt zajęci i nie chcemy zwracać na coś uwagi, nie chcemy czegoś zauważać, nie chcemy się z czymś mierzyć.
Hall stosuje tylko jedną metodę rozumienia snów - skojarzeniową - i na pewno w wielu przypadkach snów zdaje to egzamin, ale istnieją inne metody, które przynoszą dodatkowe cenne informacje. Jedną z nich jest metoda "wewnętrznego dialogu" Junga do rozumienia snów, której Hall nie stosuje. Ta metoda jest esencją w podejściu Gestalt rozwiniętym przez Fritza Perlsa. Właśnie wtedy kiedy metoda skojarzeń nie doprowadza do odkrycia znaczenia snu podejście Gestalt jest szczególnie użyteczne.
Opracowanie i tłumaczenie - Ela
czytań: 4142 publikacja: sobota, 23 kwietnia 2005 - 20:40  
Powrót do działu Porady2
|
